Тест сұрақтары (төрешілер үшін)

Тоғызқұмалақтан

аттестациядан өтетін төрешілер үшін -2019 жыл

(Тоғызқұмалақ қағидасы мен ережесі -2015 ж)

 

р/с

Сұрақтар мәтіні «А» топтамасы

№1

«Тоғызқұмалақ»  кітабын С.Аманжолов қай жылы жазған?

№2

Тоғызқұмалақ тақтасындағы әріптік белгілерді сандық белгілерге көшіру авторы кім?

№3

Ойын ерекшеліктері нешеу және оларды сипаттап беріңіз

№4

Реттелмелі швейцар жүйесі бойынша өтетін жарыстардағы ойын сандарын шектеу мөлшері қандай?

№5

Бір күнде өтетін екі ойынның (классикада) арасындағы үзіліс мерзімі қандай?

№6

Жүріс санау тәсілінің авторы кім?

№7

Жарыс аяқталған соң нәтижелер кестесін команда жетекшілері қанша уақыттан соң талап ете алады?

№8

Бас төрешілер алқасының мүшелері қанша адамнан тұрады?

№9

Облыстық, қалалық, аудандық жарыстарда қатардағы төрешілер саны қандай?

№10

 Наразылық беру мерзімі мен тәртібі қандай?

№11

Айналма жүйе бойынша өткен жарыста қай коэффициентке сүйеніп жеңімпаздарды анықтайды?

№12

Ойын сағаты бастаушы ойыншының қай жағына қойылады?

№13

Тоғызқұмалақтан алғашқы Әлем чемпионаты қай жылы және қай қалада өтті?

№14

Тоғызқұмалақтан «Спорт шебері» ресми атағына тұңғыш ие болған спортшы кім?

№15

Тоғызқұмалақта әріптік белгіден сандық белгіге көшкен жыл

№16

Ойын барысында тең ойынды ойыншы қанша рет ұсына алады?   

№17

Төреші кешіккен спортшыға нендей шара қолдануға құқылы?

№18

Төреші берілген уақыт аяқталғанда ойынды тоқтата алады  ма?

р/с

Сұрақтар мәтіні «Ә» топтамасы

№1

ҚР ересектер чемпионаты мен Кубогына қатысушылардың дәрежесі қандай болуы тиіс?

№2

Жеңімпаздарды анықтау тәртібі.Реттелмелі шв.жүйесі бойынша (жеке сынақта)

№3

Отаулардың ескіше атауларын атап шығу

№4

Аға төрешінің міндеттері?

№5

Жарыс сипаттарын атап шығу

№6

Командалық жарыста айналма жүйе қандай жағыдайда қолданылады?

№7

Жарыс санаттары қандай?

№8

Өткен жылғы командалық  чемп-қа қатыспаған командаларды жеребеге орналастыру тәртібі

№9

Жарыс құжаттарын атап шығу

№10

Төрешілерге қолданатын жаза түрлері?

№11

Жарыс ережесі  қандай  баптарды қамтиды?

№12

Жарысқа қатысушыларға ойын алаңына кіргенде қойылатын негізгі талаптар?

№13

 Бас төрешілер алқасының жарыс аяқталғаннан кейінгі міндеттері?

№14

 Бас хатшының міндеттері?

№15

 Төрешілердің қолданатын жаза түрлері?

№16

 Екі ойыншыға да жеңіліс қандай жағыдайларда жарияланады?

№17

 Бас төреші орынбасарының міндеттері?

№18

 Сағаттардың  жетіспеуіне байланысты  сағатты  ойынның аяғына қарай қоятын болса қалай болады?

р/с

Сұрақтар мәтіні «Б» топтамасы

№1

 Жеңімпаздарды анықтау тәртібі. Реттелмелі шв. жүйесі (командалық сынақта)

№2

 Бас хатшы орынбасарының міндеттері?

№3

 Кескінді Бухгольц коэффициенті туралы айтып беру

№4

 Ойын қандай жағыдайда аяқталған болып есептелінеді?

№5

 Даму (прогресс) коэффициенті туралы

№6

  Уақыт тапшылығына түскен ойыншыға жазу бланкасын толтыруға кім көмектесе алады?

№7

  Бергер коэффициенті туралы айтып беру

№8

 Қатардағы төрешінің іс-әрекетіне кім араласа алады?

№9

 Бухгольц коэффициенті туралы айтып беру

№10

Айналма жүйемен жұмыс жасау тәртібі

№11

Олимпиадалық жүйемен жұмыс жасау тәртібі

№12

Реттелмелі швейцар жүйемен жұмыс жасау тәртібі

№13

Қазақстан Респ-ң командалық чемпионатына 10-нан артық команда келсе, қандай жүйе қолданылады?

№14

Жарысқа қатысушы спортшылар саны  31 ден асса, қанша тур ойнай алады?

№15

Ресми жарыстарда классикалық алғашқы ойынның жеребесі қашан жасалады?

№16

Ресми жарыстарда алғашқы ойын қашан басталуы тиіс?

№17

 Қағидадағы міндеттелінген немесе тыйым салынған баптар бұзылды. Сіздің әрекетіңіз?

№18

Қатардағы төрешілер саны қалай анықталады?

р/с

Сұрақтар мәтіні «В» топтамасы

№1

Екі ойыншыға да жеңіліс қандай жағыдайларда жарияланады?

№2

«Иректеу ізі» тәсілін түсіндіріп беру

№3

Шапшаң (блиц) және белсенді (рапид) ойындарына әр ойыншыға берілетін уақыт мөлшерлері?

№4

Жеңімпаздарды анықтау тәртібі. Айналма жүйесі (командалық сынақта)

№5

Наразылық қабылдау тәртібі

№6

Құмалақтарды қолына алған ойыншы сол отаудан жүруге міндетті ме?

№7

Наразылықты қарау тәртібі

№8

Шектеулі уақыт мөлшерлері қандай?

№9

Жүрістерге түсінік беру

№10

Жарысты өткізу жүйелері қандай?

№11

Қай жастағылар кіші жасөспірімдерге жатады?

№12

Классикалық ойын түрінен әр күні қанша ойынға рұқсат?

№13

Қай жастағылар  жасөспірімдерге жатады?

№14

Ойыншы жарыстан шығып кетсе немесе шығарылса?

№15

Белгілі бір себептермен аяқталмай қалған ойын туралы

№16

Кезекті ойынды бітірген ойыншының іс-әрекеті?

№17

Бас төрешінің міндеті?

№18

Бас хатшының міндеті?

р/с

Сұрақтар мәтіні «Ғ» топтамасы

№1

Блиц жарысында түсіп кеткен құмалақты төреші алып бере ала ма?

№2

Бөгде төреші қатардағы төрешінің ісіне араласа ала ма? (Біткен ойынның құмалақтарын санай ала ма?)

№3

Даулы жағыдай туындағанда төреші сағатты тоқтата ала ма?

№4

Ойын соңында екі ойыншының уақыттары бір мезгілде аяқталса, қай ойыншының уақыты бірінші аяқталғанын анықтау мүмкін болмаса, онда төреші қандай шара қолданады?

№5

Сағат ойын аяғына қарай қойылса, төреші екі ойыншыға қанша уақыттан қояды?

№6

Жарыстың Бас төрешісі жарыс барысында неге бағынышты?

№7

Классикалық ойын барысында  дау туындап ойыншылардың қайсысының айтқаны дұрыс екенін анықтау мүмкін емес жағыдайда қандай іс-әрекеттер қолданылады?

№8

Қатардағы төрешілер міндеттері?

№9

Жеңімпаздарды анықтау тәртібі. Реттелмелі шв. жүйесі (жеке сынақта)

№10

 Ретт.шв.жүйесі бойынша ойын саны кемінде қанша турдан тұрады?

№11

Жарысқа қатысушылар саны  11  болса, швейц. жүйе бойынша жарыс қанша турдан тұрады?

№12

Кл.ойын түрінен кіші жасөсп.мен жасөспірімдер әр күні қанша ойыннан артық ойнатпау керек?

№13

Бір уақытта екі тақтамен ойнауға бола ма?

№14

 Тең ойын ұсыну белгісі қандай?

№15

Ойыншы жазу бланкасын өзіне ыңғайлы етіп бүктеп алуына бола ма?

№16

Тұздық алынған отауға құмалақтар жинауға бола ма?

№17

Классикалақ ойын кезінде «түзеймін» деп ескертпей қолмен түзеген ойыншыға қандай шара қолданылады?

№18

Тапсырыс алдын ала қанша күн бұрын беріледі?

р/с

Сұрақтар мәтіні «Г» топтамасы

№1

Жарыс құжаттары?

№2

Ресми жарыстардың жарқағаздарында қандай таңбалар болуы тиіс?

№3

Жарысты ұйымдастыру алқасының атқаратын іс-шаралары

№4

ҚР командалық чемпионатында командалар саны 10-нан асып кетсе жарыс қандай тәсілмен өтеді?

№5

Ойын сандарын жұп жасауға бола ма?

№6

Жарыс төрешілерінің басты қағидасы қандай?

№7

ҚР ерлер арасындағы команд.чемпионатына әйел адамдар  қатыса ала ма? 

№8

Жабылу салтанатына барлығы қатысуға міндетті ме?

№9

Жарысқа қатысушылардың киім үлгілері?

№10

Қанша турға қатарынан себепсіз қатыспаған ойыншы жарыстан шығарылады?

№11

Ресми жарыстарда әр тур аяқталуға қанша уақыт қалғанда алаңда тек төрешілер мен лауазымды тұлғалар қалады?

№12

Ескерту түрлері?

№13

Неше ескерту береді?

№14

Наразылық беру тәртібі

№15

Уақыттар бір мезгілде аяқталса және кімнің сағаты бірінші құлағанын анықтау мүмкін болмаса, не істейміз?

№16

  Жеңімпаздарды анықтау тәртібі. Айналма жүйесі (жеке сынақта)

№17

 Қатаң шараға не жатады?

№18

Ойын сағатын іске қосу тәртібі?

 

 

Қосымша сұрақтар  

 

р/с

Сұрақтар мәтіні

1

Спорттық дәрежелерді атап шығу

2

Спорттық атақтарды атап шығу

3

Спорттық төрешілердің деңгейлерін атап шығу

4

Жасөспірімдерге берілетін спорттық дәрежелерді атап шығу 

5

Жасөспірімдерге берілетін дәрежелерде төрешілер құрамы қандай болуы тиіс?

6

Жасөспірімдерге спорттық  дәрежелерді кімдер береді?

7

Ересектерге берілетін  спорттық дәрежелерді атап шығу

8

Ересектерге берілетін  спорттық дәрежелерді  кімдер береді?

9

Ересектерге берілетін дәрежелерде  төрешілер құрамы қандай болуы тиіс?

10

«Спорт шеберлігіне үміткер» дәрежесін орындағандағы төрешілер құрамын ата

11

I- дәрежесін орындағандағы төрешілер құрамын ата

12

II және III- дәрежесін орындағандағы төрешілер құрамын ата